Expertisecentrum voor robotchirurgie

De robotgeassisteerde chirurgie kende vanaf 2007 een grote vlucht in ons ziekenhuis. Sinds de ingebruikname van de eerste Da Vinci-robot deden de verschillende betrokken medewerkers heel wat ervaring op en hebben we ons weten te organiseren met goed opgeleide artsen en verpleegkundigen en gestroomlijnde logistieke en administratieve processen. Nadat de urologen zich aanvankelijk bekwaamden in deze operatietechniek voor radicale prostatectomieën, en zo ons ziekenhuis tot belangrijk expertisecentrum maakten, bleek de robot ook zeer nuttig voor andere operaties en voor meerdere disciplines.

In 2012 werd geïnvesteerd in twee nieuwe toestellen zodat er op de campus Sint-Jan een verdubbeling van de robotgeassisteerde operatietijd mogelijk wordt. Een extra console laat toe dat een tweede chirurg assisteert tijdens de operatie, en laat ook toe andere chirurgen op te leiden. Tezelfdertijd werd het eerste toestel van de campus Sint-Jan geïnstalleerd op de campus Henri Serruys zodat de patiënten uit de Oostendse regio zich desgevallend ook niet meer verder moeten verplaatsen dan nodig.

Voordelen en opportuniteiten

Andere disciplines ontdekten de voorbije jaren de voordelen en de mogelijkheden van de robotchirurgie: er kan uiterst precies en gemakkelijk worden gewerkt in een klein operatieveld dankzij het driedimensionaal zicht en het uiterst beweeglijk instrumentarium. De beperktere invasiteit verlaagt de kans op complicaties zoals bloedingen en infecties en zorgt voor een vlotter herstel.
Doordat de chirurg bovendien slechts een kleine insnede moet maken, vermindert de kans op wondinfecties, heeft de patiënt minder pijn en is er een sneller postoperatief herstel waardoor de patiënt vlugger naar huis kan. In bepaalde disciplines en voor bepaalde operaties biedt het kleinere litteken of de plaats ervan ook een esthetisch voordeel voor de patiënt. Daarbij komt dat men met de robot soms het te opereren veld kan benaderen zonder spieren door te snijden. De beeldvormingsmogelijkheden tijdens de operatie laten toe weefsels, bloedvaten, … beter te identificeren en zo preciezer te werken. De additionele en onvermoeibare armen van de robot komen de kwaliteit van de operatie ten goede, maar zijn ook een ergonomische verbetering voor de chirurg die niet meer urenlang een oncomfortabele houding moet aannemen.

Niet alleen voor prostaatoperaties…

De positieve ervaringen en het enthousiasme van de eerste gebruikers van de chirurgierobot, brachten ook andere disciplines ertoe - na zorgvuldige studie en voorbereiding -de theoretische voordelen om te zetten naar de praktijk.

De urologen maken niet alleen voor radicale prostatectomieën gebruik van de robot. Hierbij heeft de patiënt, naast de hierboven vermelde voordelen, beduidend betere vooruitzichten op het vlak van continentie en erectiele functies. Robotchirurgie wordt ook toegepast voor partiële nefrectomieën en sacrocolpopexie.

In de neus-, keel- en oorchirurgie  is er in het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende al een grote ervaring voor transaxillaire schildklieroperaties, voor goedaardige hoofd- en halspathologie en voor hoofd-halsoncologie (transorale en schedelbasischirurgie). Zeker bij schildklieroperaties appreciëren de patiënten dat de schildklier benaderd wordt via de okselplooi zodat een zichtbare halsinsnede kan vermeden worden. Daarbij komt dat er minder vaak spieren doorgesneden worden. Er worden goede resultaten geboekt voor het verwijderen van kleine tumoren van de orale caviteit, tongbasis, tonsil, epiglottis, larynx en sinus piriformis. Ook op langere termijn zijn er betere resultaten op vlak van slik- en articulatiefuncties.

In de gynaecologische chirurgie wordt eveneens robotgeassisteerde chirurgie toegepast voor benigne gynaecologie en gynaecologische kankers. Toepassingen binnen de gynaecologie/oncologie zijn: het verwijderen van de baarmoeder (al dan niet met klierdissectie) of vleesbomen, hersteloperaties voor baarmoederverzakking of doorgankelijkheid eileiders, fertiliteitssparende chirurgie bij baarmoederhalskanker, (re)-staging stadium I eierstokkanker.

De dienst mond-, kaak- en aangezichtschirurgie was wereldwijd de eerste om robotgeassisteerde schisischirurgie toe te passen in 2012, voor het sluiten van de spleet in het zacht verhemelte en voor velofaryngoplastiek. Het potentieel en de visualisatie van transorale robotchirurgie bij schisisoperaties werd vooraf zorgvuldig geëvalueerd en op punt gesteld met behulp van fantoom- en kadaverstudies.

Redactie jaarverslag